สิทธิ์วันลาตามกฎหมายแรงงาน ลาป่วย ลากิจ พักร้อน ได้กี่วัน? พร้อมวิธีนับวันลาไม่ให้พลาด

เรื่องวันลาเป็นคำถามที่ฝ่ายบุคคลเจอบ่อยที่สุด ทั้งจากพนักงานที่อยากรู้ว่า "เหลือพักร้อนกี่วัน" และจากเจ้าของกิจการที่อยากรู้ว่า "ต้องให้ลาเท่าไรถึงถูกกฎหมาย" บทความนี้สรุปสิทธิ์พื้นฐานตาม พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน และวิธีนับวันลาให้ถูกต้อง

สรุปสิทธิ์วันลาพื้นฐาน

ประเภท	สิทธิ์ขั้นต่ำตามกฎหมาย	ได้รับค่าจ้าง
ลาป่วย	ลาได้เท่าที่ป่วยจริง	ไม่เกิน 30 วันทำงานต่อปี
ลากิจธุระอันจำเป็น	ไม่น้อยกว่า 3 วันทำงานต่อปี	ได้ (ไม่เกิน 3 วันทำงานต่อปี)
วันหยุดพักผ่อนประจำปี (พักร้อน)	ไม่น้อยกว่า 6 วันทำงานต่อปี เมื่อทำงานครบ 1 ปี	ได้

บริษัทให้มากกว่านี้ได้เสมอ แต่ ให้น้อยกว่านี้ไม่ได้ สิทธิ์ที่ระบุในสัญญาจ้างหรือระเบียบบริษัทจึงควรเท่ากับหรือมากกว่าตัวเลขข้างบน

ลาป่วย

• ลูกจ้างลาป่วยได้ เท่าที่ป่วยจริง แต่บริษัทต้องจ่ายค่าจ้างให้ ไม่เกิน 30 วันทำงานต่อปี วันที่ลาเกินจากนั้นบริษัทไม่ต้องจ่ายค่าจ้าง
• ถ้าลาป่วย ตั้งแต่ 3 วันทำงานขึ้นไป บริษัทขอใบรับรองแพทย์ได้ ถ้าลูกจ้างไม่มีใบรับรองแพทย์ ต้องชี้แจงให้บริษัททราบ
• วันที่หยุดเพราะ บาดเจ็บหรือป่วยจากการทำงาน ไม่นับเป็นวันลาป่วย (อยู่ในความคุ้มครองของกองทุนเงินทดแทน)

ลากิจธุระอันจำเป็น

• ได้ ไม่น้อยกว่า 3 วันทำงานต่อปี และได้รับค่าจ้าง
• "ธุระอันจำเป็น" คือเรื่องที่ต้องไปทำเอง เช่น ติดต่อราชการ งานศพหรืองานบวชของคนในครอบครัว บริษัทกำหนดขั้นตอนการขอลาได้ เช่น ต้องยื่นล่วงหน้า

พักร้อน (วันหยุดพักผ่อนประจำปี)

• ลูกจ้างที่ ทำงานติดต่อกันครบ 1 ปี มีสิทธิ์ไม่น้อยกว่า 6 วันทำงานต่อปี
• บริษัทเป็นผู้กำหนดวันหยุดให้ล่วงหน้า หรือให้ตามที่ตกลงกัน
• ยกยอดวันที่ไม่ได้ใช้ไปปีถัดไปได้ ถ้าตกลงกันไว้
• ปีแรกที่ทำงานยังไม่ครบ 1 ปี บริษัทอาจให้ตามสัดส่วนก็ได้
• ถ้าบริษัท เลิกจ้างโดยลูกจ้างไม่ได้ทำผิด ต้องจ่ายค่าจ้างสำหรับวันพักร้อนที่ลูกจ้างยังไม่ได้ใช้ด้วย

การลาประเภทอื่น

นอกจาก 3 ประเภทข้างบน กฎหมายยังมีลาคลอด ลาเพื่อทำหมัน ลาเพื่อรับราชการทหาร และลาเพื่อฝึกอบรม ซึ่งมีเงื่อนไขและจำนวนวันเฉพาะของแต่ละประเภท และมีการแก้ไขกฎหมายเป็นระยะ ควรตรวจสอบรายละเอียดล่าสุดกับกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานก่อนนำไปใช้

นับวันลายังไง ไม่ให้นับเกิน

สิทธิ์วันลานับเป็น "วันทำงาน" วันเสาร์-อาทิตย์และวันหยุดของบริษัทที่อยู่ในช่วงลาจึงไม่นับ

ตัวอย่าง: ลาพักร้อนวันพฤหัสบดีที่ 16 ถึงวันจันทร์ที่ 20 เมษายน เท่ากับ 3 วันทำงาน (พฤหัส ศุกร์ และจันทร์) ไม่ใช่ 5 วัน

ใน Excel ใช้ฟังก์ชัน NETWORKDAYS.INTL นับให้อัตโนมัติ สมมติวันเริ่มอยู่ช่อง E2 วันสิ้นสุดอยู่ช่อง F2 และรายการวันหยุดบริษัทอยู่ที่ $H$2:$H$30

=NETWORKDAYS.INTL(E2,F2,1,$H$2:$H$30)

เลข 1 หมายถึงหยุดเสาร์-อาทิตย์ ถ้าบริษัททำงานวันเสาร์และหยุดเฉพาะวันอาทิตย์ ให้เปลี่ยนเป็น 11 ส่วนการลาครึ่งวันให้นับเป็น 0.5

ปัญหาที่ฝ่ายบุคคลเจอบ่อย

• จำไม่ได้ว่าใครเหลือวันลากี่วัน เพราะใบลาเป็นกระดาษหรืออยู่ในแชต
• นับวันลารวมวันหยุด ทำให้หักสิทธิ์พนักงานเกินจริง
• ไม่รู้ว่าใครลาป่วยเกิน 30 วัน จนถึงรอบทำเงินเดือน
• พนักงานใหม่ได้พักร้อนก่อนครบปี เพราะไม่มีใครเช็กวันเริ่มงาน

ไฟล์ Excel ที่ทำให้ทุกอย่างอัตโนมัติ

ไฟล์ บันทึกวันลาพนักงาน + สิทธิ์ลาคงเหลือ ช่วยแก้ปัญหาข้างบน:

• ตั้งค่าสิทธิ์ตามกฎหมายไว้ให้ (ลาป่วย 30 ลากิจ 3 พักร้อน 6) และแก้ตามระเบียบบริษัทได้
• บันทึกใบลาโดยเลือกชื่อและประเภทจาก Dropdown แล้วไฟล์นับวันทำงานให้เอง ข้ามวันหยุด รองรับลาครึ่งวันและบริษัทที่ทำงานวันเสาร์
• พักร้อนคิดจากวันเริ่มงานอัตโนมัติ ใครทำงานยังไม่ครบปีได้ 0 วัน
• ตารางสรุปวันลาที่ใช้และคงเหลือของทุกคน คนที่ลาเกินสิทธิ์ขึ้นสีแดง
• พิมพ์ใบสรุปวันลารายคนได้

บทความนี้สรุปสิทธิ์ขั้นพื้นฐานเพื่อความเข้าใจทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย กรณีเฉพาะควรสอบถามกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน (สายด่วน 1546) หรือนักกฎหมายแรงงาน

เรื่องที่เกี่ยวข้อง: วิธีคำนวณประกันสังคม 2569 · คำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา