ใบขอซื้อ (PR) กับใบสั่งซื้อ (PO) ต่างกันยังไง? ขั้นตอนจัดซื้อที่บริษัทเล็กควรมี
29 ตุลาคม 2569 · อ่าน 3 นาที
ตอนบริษัทยังเล็ก ใครอยากได้อะไรก็บอกเจ้าของแล้วซื้อเลย แต่พอมีหลายแผนก เริ่มเกิดปัญหา: ซื้อซ้ำ ซื้อเกินงบ ไม่รู้ว่าใครอนุมัติ หรือของที่ขอไปเงียบหาย การแยก ใบขอซื้อ (PR) กับ ใบสั่งซื้อ (PO) เป็นขั้นแรกที่ช่วยให้การซื้อเป็นระบบขึ้น
PR กับ PO ต่างกันยังไง
| ใบขอซื้อ (PR) | ใบสั่งซื้อ (PO) | |
|---|---|---|
| ชื่อเต็ม | Purchase Requisition | Purchase Order |
| ใครเขียน | แผนกที่อยากได้ของ | ฝ่ายจัดซื้อ |
| ส่งให้ใคร | ผู้มีอำนาจอนุมัติ ภายในบริษัท | ผู้ขาย ภายนอก |
| ราคา | ราคาประมาณ | ราคาที่ตกลงกับผู้ขายแล้ว |
| หน้าที่ | ขออนุญาตซื้อ | ยืนยันการสั่งซื้อ ใช้อ้างอิงตอนรับของและจ่ายเงิน |
สรุปง่าย ๆ: PR = ขอ ส่วน PO = สั่ง ต้องมี PR ที่อนุมัติแล้วก่อน จึงออก PO ได้
ขั้นตอนจัดซื้อ 5 ขั้น
- แผนกเขียน PR ระบุของที่ต้องการ จำนวน ราคาประมาณ วันที่ต้องใช้ และเหตุผล
- ผู้มีอำนาจอนุมัติ ตามวงเงินที่บริษัทกำหนด
- ฝ่ายจัดซื้อหาผู้ขาย เทียบราคา แล้วออก PO ส่งให้ผู้ขาย
- รับของ ตรวจจำนวนและคุณภาพเทียบกับ PO
- จ่ายเงิน เมื่อมีใบแจ้งหนี้หรือใบกำกับภาษีที่ตรงกับ PO และใบรับของ
กำหนดผู้อนุมัติตามวงเงิน
ไม่จำเป็นต้องให้เจ้าของอนุมัติทุกใบ ให้แบ่งตามยอดเงิน เช่น
| ยอดรวม (รวม VAT) | ผู้อนุมัติ |
|---|---|
| ไม่เกิน 5,000 บาท | หัวหน้าแผนก |
| ไม่เกิน 50,000 บาท | ผู้จัดการฝ่าย |
| ไม่เกิน 200,000 บาท | ผู้อำนวยการ |
| เกิน 200,000 บาท | กรรมการผู้จัดการ |
วงเงินในตารางเป็นตัวอย่าง ให้ตั้งตามขนาดและความเสี่ยงของบริษัท สิ่งสำคัญคือเขียนไว้ให้ทุกคนรู้ และใช้ยอดรวม VAT เป็นเกณฑ์เดียวกันทุกใบ
ติดตามสถานะให้ PR ไม่หาย
ปัญหาที่เจอบ่อยคือ PR ส่งไปแล้วไม่มีใครรู้ว่าถึงขั้นไหน ควรมีทะเบียน PR ที่บอกสถานะทุกใบ:
- รออนุมัติ และรอมาแล้วกี่วัน
- รออนุมัติจนเลยวันที่ต้องใช้ ต้องเร่งตาม
- อนุมัติแล้ว รอออก PO ฝ่ายจัดซื้อต้องรับไปทำต่อ
- ออก PO แล้ว ใส่เลขที่ PO ไว้อ้างอิง
- ไม่อนุมัติ / ยกเลิก เก็บไว้เป็นประวัติ ไม่ต้องลบ
เริ่มได้เลยด้วย Excel
- ไฟล์ ใบขอซื้อ (PR) + ผู้อนุมัติตามวงเงิน: ทะเบียน PR บอกผู้อนุมัติตามวงเงินให้เอง นับวันที่รอ สถานะเปลี่ยนอัตโนมัติ และพิมพ์ใบขอซื้อ A4 พร้อมช่องลงชื่อ 3 ช่อง
- ไฟล์ ใบสั่งซื้อ (PO) + ติดตามของค้างรับ: ออก PO พร้อมพิมพ์ ติดตามของที่ยังไม่ได้รับ และสรุปยอดซื้อตามผู้ขาย
ใช้คู่กัน 2 ไฟล์ก็ครบตั้งแต่ขอซื้อจนรับของ